Σας αφορούν
Χωρισμός & διαζύγιο
Ο χωρισμός και το διαζύγιο είναι από τις μεγάλες μεταβάσεις της ζωής, ακόμη και όταν η απόφαση είναι κοινή ή αναγκαία. Αγγίζουν τον άνθρωπο που χωρίζει και το ζευγάρι που παύει να είναι ζευγάρι αλλά συχνά μένει γονείς, γιατί ένα διαζύγιο με παιδιά αλλάζει όλη την οικογένεια. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να στηρίξει την κάθε πλευρά ώστε να περάσει αυτή την αλλαγή με λιγότερη ένταση και περισσότερη φροντίδα.
Πώς βιώνεται ένας χωρισμός;
Ένας χωρισμός είναι μια απώλεια και συχνά φέρνει πένθος, ακόμη και όταν τον επιλέξατε. Μπορεί να νιώθετε θλίψη, θυμό, ενοχή, φόβο για το μέλλον, αλλά και ανακούφιση, με τη σειρά που θέλουν εκείνα. Ο άνθρωπος που αποφάσισε να φύγει και ο άνθρωπος που έμεινε πίσω ζουν συνήθως πολύ διαφορετικά πράγματα, και σε διαφορετικό χρόνο. Και συχνά οι γύρω σας περιμένουν να «προχωρήσετε» πιο γρήγορα απ' όσο μπορείτε.
Μαζί με τη σχέση αλλάζουν το σπίτι, τα οικονομικά, οι φιλίες, οι γιορτές και η καθημερινότητα με τα παιδιά. Αλλάζει και η εικόνα του εαυτού, ιδίως σε έναν χωρισμό μετά από μακροχρόνια σχέση: ποιος ή ποια είμαι τώρα, τι ήθελα, πού έκανα λάθος. Και όλα αυτά συχνά πρέπει να γίνουν την ίδια ώρα που χρειάζεται να συνεννοηθείτε πρακτικά με τον πρώην σύντροφο.
Διαζύγιο και παιδιά
Τα παιδιά ζουν τον χωρισμό με τον δικό τους τρόπο, ανάλογα με την ηλικία τους. Τα μικρότερα μπορεί να γυρίσουν σε παλιότερες συνήθειες ή να φοβούνται ότι θα χάσουν τον έναν γονιό, ενώ τα μεγαλύτερα μπορεί να θυμώσουν, να κλειστούν ή να πάρουν θέση. Συχνά εκείνο που τα βαραίνει περισσότερο δεν είναι ο χωρισμός αυτός καθαυτός, αλλά η συνεχής σύγκρουση των γονιών και το να βρίσκονται στη μέση.
Βοηθά να ακούσουν από τους δύο γονείς μαζί, με απλά λόγια, τι αλλάζει και τι μένει ίδιο, να μη γίνονται αγγελιοφόροι ή σύμμαχοι του ενός και να ξέρουν ότι η απόφαση δεν είναι δική τους ευθύνη. Για το πώς μιλάμε στα παιδιά σε κάθε ηλικία, θα βρείτε περισσότερα στο άρθρο Πώς μιλάμε στα παιδιά για τον χωρισμό των γονιών τους.
Πότε αξίζει να ζητήσετε βοήθεια;
Ενδεικτικά, η στήριξη ενός επαγγελματία μπορεί να βοηθήσει όταν:
- βρίσκεστε σε δίλημμα αν θα μείνετε ή θα φύγετε από τη σχέση,
- ο χωρισμός σάς έχει «παγώσει» και δεν μπορείτε να προχωρήσετε,
- οι συγκρούσεις με τον πρώην σύντροφο περνούν μέσα από τα παιδιά,
- τα παιδιά δείχνουν αλλαγές στη διάθεση, στον ύπνο ή στο σχολείο,
- ξεκινά μια νέα σχέση ή μια νέα, ανασυνθεμένη οικογένεια.
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά. Μόνο μια προσωπική συνάντηση μπορεί να δείξει τι χρειάζεστε εσείς και η οικογένειά σας. Αν βρίσκεστε ακόμη στο σημείο όπου η σχέση δυσκολεύει αλλά η απόφαση δεν έχει παρθεί, ίσως σας αφορά η σελίδα Δυσκολίες στη σχέση & απιστία.
Πώς δουλεύουμε μαζί;
Η δουλειά προσαρμόζεται σε όποιον έρχεται. Ατομικά, δίνουμε χώρο στο πένθος της σχέσης, στον θυμό και στην ενοχή, και ξαναβρίσκουμε σιγά σιγά τα δικά σας στηρίγματα και την ιστορία που θέλετε να συνεχίσετε να γράφετε. Ως ζευγάρι, όταν το θέλουν και οι δύο, μπορούμε να δουλέψουμε στο πώς θα χωρίσετε με όσο γίνεται λιγότερη ένταση και πώς θα συνεχίσετε να συνεργάζεστε ως γονείς.
Με την οικογένεια, οι κοινές συναντήσεις μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ρωτήσουν, να εκφραστούν και να νιώσουν ότι δεν φταίνε εκείνα. Από τη ματιά της Συστημικής Θεραπείας Οικογένειας, στην οποία έχω εκπαιδευτεί, η οικογένεια είναι ένα σύνολο που αλλάζει μορφή, και όχι κάτι που απλώς «διαλύεται». Τα παιδιά συνεχίζουν να έχουν δύο γονείς, και αυτό χρειάζεται τη φροντίδα και των δύο. Η δουλειά μπορεί να συνεχιστεί και αργότερα, όταν έρχεται μια νέα σχέση ή μια ανασυνθεμένη οικογένεια, με νέους συντρόφους και αδέλφια που καλούνται να βρουν τη θέση τους.
Δεν παίρνω θέση για το ποιος φταίει ή για το αν ο χωρισμός ήταν η σωστή απόφαση. Ο ρόλος μου είναι να βοηθήσω τον καθένα να σταθεί στα πόδια του και, όπου υπάρχουν παιδιά, να μείνει η οικογένεια ένας ασφαλής τόπος για εκείνα.
Η ψυχοθεραπεία δεν αντικαθιστά τη νομική συμβουλή ή τη διαμεσολάβηση, μπορεί όμως να κάνει τις συζητήσεις γύρω από αυτές λιγότερο φορτισμένες. Συναντιόμαστε στο γραφείο μου στη Γλυφάδα, στα νότια προάστια, ή online, κάτι που συχνά διευκολύνει όταν οι δύο γονείς μένουν πια σε διαφορετικά σπίτια.
Σχετικές υπηρεσίες
- Ατομική ψυχοθεραπεία: για το δικό σας πένθος και τη νέα αρχή μετά τον χωρισμό.
- Θεραπεία ζεύγους (EFT): για ζευγάρια που σκέφτονται τον χωρισμό ή θέλουν να χωρίσουν με λιγότερη ένταση.
- Οικογενειακή θεραπεία: για τη συνεργασία των γονιών, τα παιδιά και τις ανασυνθεμένες οικογένειες.
Αν βρίσκεστε σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε το 112. Όταν ο χωρισμός συνοδεύεται από απειλές ή βία, προηγείται η ασφάλεια. Για τη βία κατά των γυναικών υπάρχει η Γραμμή SOS 15900, και για παιδιά και εφήβους η Γραμμή 1056.
Ερωτήσεις
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία ζεύγους αν έχουμε ήδη αποφασίσει να χωρίσουμε;
Ναι, με διαφορετικό στόχο. Η θεραπεία ζεύγους σε αυτή την περίπτωση δεν προσπαθεί να κρατήσει το ζευγάρι μαζί, αλλά να βοηθήσει τους δύο να καταλάβουν τι συνέβη, να μιλήσουν χωρίς να πληγώνονται ξανά και να βρουν έναν τρόπο να συνεχίσουν ως γονείς, αν έχουν παιδιά. Ένας χωρισμός με λιγότερη ένταση κάνει συνήθως πιο ήπια τη μετάβαση για όλη την οικογένεια.
Χρειάζεται ψυχοθεραπεία το παιδί μου επειδή χωρίζουμε;
Όχι απαραίτητα. Πολλά παιδιά προσαρμόζονται στον χωρισμό με την ειλικρινή ενημέρωση και τη σταθερή παρουσία και των δύο γονιών. Συχνά το πρώτο βήμα είναι να πάρουν στήριξη οι ίδιοι οι γονείς, ώστε να βοηθήσουν το παιδί τους. Αν όμως οι αλλαγές στη διάθεση, στον ύπνο ή στο σχολείο κρατούν για καιρό, μια συνάντηση με επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να δείξει τι χρειάζεται το συγκεκριμένο παιδί.
Πώς αντιμετωπίζεται ένας χωρισμός μετά από μακροχρόνια σχέση;
Μετά από μια μακροχρόνια σχέση, ο χωρισμός δεν αφορά μόνο τον σύντροφο αλλά και ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής: κοινές συνήθειες, φίλους, σπίτι, σχέδια για το μέλλον. Είναι φυσικό να νιώθετε χαμένοι ή να δυσκολεύεστε να θυμηθείτε ποιος ή ποια είστε έξω από το «εμείς». Βοηθά να δώσετε χρόνο στο πένθος, να στηριχτείτε σε ανθρώπους που εμπιστεύεστε και να μη βιαστείτε σε μεγάλες αποφάσεις. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να ξαναβρείτε τα δικά σας στηρίγματα.
Είναι φυσιολογικό να νιώθω ανακούφιση και ενοχή ταυτόχρονα;
Ναι. Μετά από έναν χωρισμό, ιδίως αν η σχέση ήταν δύσκολη για καιρό, η ανακούφιση είναι συχνή. Μαζί της όμως μπορεί να έρθουν ενοχή, κυρίως απέναντι στα παιδιά, λύπη για όσα δεν έγιναν και φόβος για το μέλλον. Τα αντιφατικά συναισθήματα δεν σημαίνουν ότι πήρατε λάθος απόφαση. Είναι μέρος της προσαρμογής σε μια μεγάλη αλλαγή και χρειάζονται χώρο για να ειπωθούν.
Πόσος καιρός χρειάζεται για να προχωρήσει κανείς μετά από ένα διαζύγιο;
Δεν υπάρχει σταθερός χρόνος. Εξαρτάται από τη διάρκεια της σχέσης, από το πώς έγινε ο χωρισμός, από το αν υπάρχουν παιδιά και από τη στήριξη που έχει κανείς γύρω του. Οι πρώτοι μήνες είναι συχνά οι πιο ταραγμένοι, με πολλές πρακτικές αλλαγές. Αν μετά από καιρό νιώθετε ακόμη κολλημένοι στον θυμό ή στη λύπη, αξίζει να το συζητήσετε με έναν επαγγελματία.