Σας αφορούν
Θλίψη, χαμηλή διάθεση & κατάθλιψη
Η θλίψη είναι φυσικό ανθρώπινο συναίσθημα, συνήθως απάντηση σε μια απώλεια, μια απογοήτευση ή μια δύσκολη περίοδο. Όταν όμως η διάθεση μένει χαμηλή για εβδομάδες, όσα σας ευχαριστούσαν χάνουν το χρώμα τους και η καθημερινότητα βαραίνει, μπορεί να πρόκειται και για κατάθλιψη, και αξίζει να μιλήσετε με κάποιον. Η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν σταθερό χώρο για να ακουστεί αυτό το βάρος και να βρεθούν, σιγά σιγά, νέα στηρίγματα.
Πώς μπορεί να βιώνεται η χαμηλή διάθεση;
Η χαμηλή διάθεση δεν μοιάζει πάντα με κλάμα. Συχνά είναι κούραση που δεν φεύγει με τον ύπνο, δυσκολία να σηκωθείτε το πρωί, αδιαφορία για ανθρώπους και δραστηριότητες ή μια αίσθηση ότι «τίποτα δεν έχει νόημα». Κάποιοι άνθρωποι γίνονται πιο ευερέθιστοι αντί για λυπημένοι, άλλοι κλείνονται στον εαυτό τους.
Μερικές φορές η χαμηλή διάθεση έχει σαφή αφορμή, όπως ένας χωρισμός, ένα πρόβλημα υγείας ή μια αλλαγή στη δουλειά. Άλλες φορές έρχεται σιγά σιγά, χωρίς να μπορείτε να πείτε πότε ξεκίνησε. Και στις δύο περιπτώσεις δεν πρόκειται για έλλειψη θέλησης, και το «κάνε λίγο κουράγιο» σπάνια αρκεί. Αν η αφορμή είναι ο θάνατος ή η απώλεια κάποιου, ίσως σας αφορά και η σελίδα Πένθος & απώλεια.
Μαζί έρχεται συχνά χαμηλή αυτοεκτίμηση και μια σκληρή εσωτερική φωνή: «φταίω εγώ», «δεν αξίζω», «θα έπρεπε να τα καταφέρνω». Η ιστορία που λέτε στον εαυτό σας για το ποιος ή ποια είστε στενεύει και αρχίζει να μοιάζει με τη μόνη αλήθεια. Για το πώς αλλάζουν αυτές οι ιστορίες, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο Αφηγηματική ψυχοθεραπεία: όταν αλλάζει η ιστορία που λέμε για τον εαυτό μας.
Επειδή η θλίψη κουράζει και τους γύρω μας, πολλοί προτιμούν να μη μιλούν, για να μη «φορτώσουν» κανέναν. Έτσι όμως μένουν μόνοι με όλο το βάρος, και η απόσταση από τους άλλους κάνει τη διάθεση ακόμη πιο χαμηλή.
Θλίψη ή κατάθλιψη; Ενδεικτικά συμπτώματα
Η θλίψη συνήθως συνδέεται με κάτι συγκεκριμένο και αφήνει χώρο και για πιο φωτεινές στιγμές μέσα στη μέρα. Στην κατάθλιψη η χαμηλή διάθεση κρατά, απλώνεται σε όλα και αλλάζει το σώμα και την καθημερινότητα. Ενδεικτικά, αξίζει να μιλήσετε με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας αν:
- η χαμηλή διάθεση κρατά εβδομάδες και δεν αλλάζει, ό,τι κι αν κάνετε,
- έχουν αλλάξει αισθητά ο ύπνος, η όρεξη ή η ενέργειά σας,
- δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε ή να κάνετε απλές καθημερινές δουλειές,
- απομακρύνεστε από ανθρώπους που αγαπάτε,
- νιώθετε συχνά απελπισία ή ότι είστε βάρος για τους άλλους.
Τα συμπτώματα αυτά είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν διάγνωση, ούτε μπορεί να τη δώσει ένα τεστ στο διαδίκτυο. Μόνο μια προσωπική αξιολόγηση, και όπου χρειάζεται εκτίμηση από ψυχίατρο, μπορεί να δείξει αν πρόκειται για μια δύσκολη περίοδο ή για κατάθλιψη που χρειάζεται και άλλη φροντίδα. Αν σκέφτεστε ότι δεν θέλετε να ζείτε ή ότι θα μπορούσατε να κάνετε κακό στον εαυτό σας, μην το κρατάτε μόνοι σας και μιλήστε αμέσως με κάποιον, στα τηλέφωνα που θα βρείτε στο τέλος της σελίδας.
Πώς δουλεύουμε μαζί;
Στις πρώτες συναντήσεις προσπαθούμε να καταλάβουμε μαζί τι συμβαίνει: πότε άρχισε να βαραίνει η διάθεση, τι άλλαξε στη ζωή σας, ποιοι άνθρωποι είναι κοντά σας και τι σας έχει στηρίξει στο παρελθόν. Δεν βιαζόμαστε να «φτιάξουμε» τη θλίψη. Πρώτα της δίνουμε χώρο, γιατί συχνά κουβαλά κάτι σημαντικό, μια απώλεια, μια ανάγκη που δεν ακούστηκε ή μια ζωή που δεν μοιάζει πια με εσάς.
Στη δουλειά μου εστιάζω στις δυνάμεις και στα αποθέματα που υπάρχουν, ακόμη κι όταν δεν τα βλέπετε. Μαζί αναζητούμε μικρά, εφικτά βήματα επαφής με ανθρώπους και δραστηριότητες, και δουλεύουμε με την αυστηρή εσωτερική φωνή, ώστε να γίνει λίγο πιο συμπονετική. Όταν η δυσκολία αγγίζει και τις σχέσεις, για παράδειγμα με τον σύντροφο ή την οικογένεια, μπορούμε να τους καλέσουμε σε κάποιες συνεδρίες.
Ο ψυχοθεραπευτής δεν συνταγογραφεί. Όταν η θλίψη είναι βαριά ή επίμονη, συζητάμε μαζί την ανάγκη για εκτίμηση από ψυχίατρο, και η ψυχοθεραπεία μπορεί να προχωρά παράλληλα με την αγωγή, σε συνεργασία μαζί του. Συναντιόμαστε δια ζώσης στη Γλυφάδα, στα νότια προάστια, ή online, κάτι που βοηθά τις μέρες που η μετακίνηση μοιάζει βουνό.
Σχετικές υπηρεσίες
- Ατομική ψυχοθεραπεία: ένας σταθερός, εμπιστευτικός χώρος για να δούμε τι κρύβεται πίσω από τη χαμηλή διάθεση.
- Οικογενειακή θεραπεία: όταν η χαμηλή διάθεση ενός ανθρώπου επηρεάζει όλο το σπίτι και οι δικοί του δεν ξέρουν πώς να βοηθήσουν.
Αν βρίσκεστε σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε το 112. Αν σκέφτεστε να βλάψετε τον εαυτό σας, μπορείτε να μιλήσετε με τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία στο 1018 ή με τη Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης στο 10306.
Ερωτήσεις
Συχνές ερωτήσεις
Πώς συνδέεται η χαμηλή αυτοεκτίμηση με τη θλίψη;
Συχνά πηγαίνουν μαζί και η μία τροφοδοτεί την άλλη. Όταν η διάθεση πέφτει, η εσωτερική φωνή γίνεται πιο αυστηρή και ο άνθρωπος βλέπει κυρίως τα λάθη και τις αδυναμίες του. Αντίστροφα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, που μπορεί να έχει ρίζες σε παλιότερες σχέσεις και εμπειρίες, κάνει κάθε απογοήτευση πιο βαριά. Στην ψυχοθεραπεία δουλεύουμε και με τα δύο, αναζητώντας τις δυνάμεις που υπάρχουν και μια πιο δίκαιη ματιά απέναντι στον εαυτό.
Χρειάζομαι ψυχίατρο ή ψυχοθεραπευτή;
Ο ψυχίατρος είναι γιατρός, κάνει διάγνωση και μπορεί να συστήσει φαρμακευτική αγωγή. Ο ψυχοθεραπευτής δουλεύει μέσα από τη σχέση και τον διάλογο, χωρίς φάρμακα. Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν από την ψυχοθεραπεία, όμως όταν η διάθεση είναι πολύ χαμηλή ή υπάρχουν σκέψεις θανάτου, η εκτίμηση από ψυχίατρο είναι απαραίτητη. Συχνά οι δύο δουλεύουν παράλληλα, ο καθένας από τη θέση του.
Μπορώ να κάνω ψυχοθεραπεία ενώ παίρνω αντικαταθλιπτικά;
Ναι. Η ψυχοθεραπεία και η φαρμακευτική αγωγή δεν αλληλοαποκλείονται και συχνά συνδυάζονται. Η αγωγή μπορεί να δώσει λίγη ενέργεια για να ξεκινήσει η δουλειά, και η ψυχοθεραπεία βοηθά να καταλάβετε τι οδήγησε στη δύσκολη περίοδο και τι μπορεί να αλλάξει. Οποιαδήποτε αλλαγή ή διακοπή της αγωγής γίνεται μόνο με οδηγία του γιατρού σας.
Τι κάνω αν δεν έχω δύναμη ούτε να κλείσω ένα ραντεβού;
Αυτό συμβαίνει συχνά όταν η διάθεση είναι χαμηλή, και δεν σημαίνει ότι δεν θέλετε βοήθεια. Μπορείτε να ξεκινήσετε από κάτι μικρό, όπως ένα σύντομο μήνυμα μέσα από μια φόρμα ή μια online συνεδρία από το σπίτι. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε από έναν δικό σας άνθρωπο να σας βοηθήσει στο πρώτο βήμα. Αν νιώθετε ότι δεν αντέχετε άλλο, καλέστε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 ή το 112.
Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία για τη χαμηλή διάθεση;
Δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια. Εξαρτάται από το πόσο καιρό κρατά η δυσκολία, από το τι τη συνοδεύει και από τους στόχους που ορίζονται από κοινού. Οι συναντήσεις είναι συνήθως εβδομαδιαίες ή ανά δύο εβδομάδες, και κάθε τόσο γίνεται μια ανασκόπηση για το τι έχει αλλάξει και τι χρειάζεται ακόμη. Η διάρκεια της συνεργασίας συμφωνείται μαζί και μπορεί να αλλάξει στην πορεία.