Σας αφορούν
Άγχος, στρες & κρίσεις πανικού
Το άγχος είναι φυσική αντίδραση του οργανισμού όταν κάτι μοιάζει απειλητικό ή απαιτητικό, και σε μικρές δόσεις μάς κινητοποιεί. Όταν όμως γίνεται σχεδόν μόνιμο ή φτάνει σε κρίσεις πανικού, αρχίζει να περιορίζει τη ζωή. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι το τροφοδοτεί και να βρείτε ξανά σταθερό έδαφος.
Πώς βιώνεται το άγχος στην καθημερινότητα;
Το άγχος σπάνια μένει μόνο στο μυαλό. Μπορεί να το νιώθετε ως σφίξιμο στο στήθος, ταχυπαλμία, κόμπο στο στομάχι, ένταση στους ώμους ή ύπνο που δεν ξεκουράζει. Οι σκέψεις τρέχουν μπροστά, στο «κι αν...», και η προσοχή δύσκολα μένει σε αυτό που κάνετε.
Το στρες έχει συνήθως μια αιτία που τη γνωρίζετε, όπως η δουλειά, μια αρρώστια στην οικογένεια ή τα οικονομικά. Το άγχος μπορεί να συνεχίζει και όταν η αιτία έχει περάσει, ή να μη συνδέεται με κάτι συγκεκριμένο, και τότε πολλοί το περιγράφουν ως «άγχος χωρίς λόγο». Ακόμη κι έτσι, κάτι μπορεί να το τροφοδοτεί χωρίς να έχει φανεί ακόμη. Στην πράξη στρες και άγχος συχνά μπλέκονται.
Για κάποιους ανθρώπους το άγχος δένεται κυρίως με τους άλλους: ο φόβος ότι θα σας κρίνουν ή ότι θα φανείτε αμήχανοι σε μια σύσκεψη, σε μια παρέα ή σε ένα τηλεφώνημα. Αυτό συχνά λέγεται κοινωνικό άγχος, και μπορεί να σας κάνει να αποφεύγετε ευκαιρίες και σχέσεις που στην πραγματικότητα θέλετε.
Ποια είναι τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού;
Η κρίση πανικού έρχεται συνήθως ξαφνικά και κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Ενδεικτικά, μπορεί να νιώσετε την καρδιά να χτυπά δυνατά, πόνο ή σφίξιμο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη, τρέμουλο, εφίδρωση, μούδιασμα και έντονο φόβο ότι κάτι κακό συμβαίνει τώρα ή ότι χάνετε τον έλεγχο. Πολλοί άνθρωποι, μετά την πρώτη κρίση, αρχίζουν να φοβούνται την επόμενη και να αποφεύγουν το μετρό, τα μαγαζιά ή την οδήγηση. Έτσι ο κύκλος κλείνει και ο κόσμος μικραίνει.
Επειδή αυτά τα συμπτώματα μοιάζουν με σωματικά προβλήματα, τα σωματικά αίτια, για παράδειγμα της καρδιάς ή του θυρεοειδούς, τα αποκλείει πρώτα γιατρός. Όταν ξέρετε ότι ο οργανισμός σας είναι καλά, η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι το επόμενο βήμα.
Πότε αξίζει να ζητήσετε βοήθεια;
Δεν χρειάζεται να «φτάσετε στα όριά σας» για να μιλήσετε με κάποιον. Ενδεικτικά, αξίζει να το σκεφτείτε αν:
- το άγχος κρατά εβδομάδες ή μήνες και δεν υποχωρεί με την ξεκούραση,
- έχετε κρίσεις πανικού ή ζείτε με τον φόβο της επόμενης,
- αποφεύγετε μέρη, μετακινήσεις ή ανθρώπους για να μη νιώσετε άσχημα,
- ο ύπνος, η δουλειά ή οι σχέσεις σας έχουν αρχίσει να επηρεάζονται,
- καταφεύγετε όλο και συχνότερα στο αλκοόλ ή σε άλλους τρόπους για να «κλείσει» το μυαλό.
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά και δεν αποτελούν διάγνωση. Μόνο μια προσωπική αξιολόγηση μπορεί να πει τι συμβαίνει στη δική σας περίπτωση. Αν αναρωτιέστε αν είναι η κατάλληλη στιγμή, ίσως σας φανεί χρήσιμο το άρθρο Πώς καταλαβαίνω ότι ήρθε η ώρα να μιλήσω σε έναν ψυχοθεραπευτή;
Πώς δουλεύουμε μαζί;
Στη δουλειά μου ξεκινάμε από το να καταλάβουμε το δικό σας άγχος: πότε εμφανίζεται, τι το πυροδοτεί, τι το ηρεμεί και τι λέει για όσα συμβαίνουν στη ζωή σας. Συχνά πίσω του υπάρχουν πιέσεις στη δουλειά, εντάσεις στις σχέσεις, μια αλλαγή ή μια απώλεια που δεν έχει βρει ακόμη τον χώρο της. Η συστημική ματιά μάς βοηθά να δούμε το άγχος μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και όχι ως «ελάττωμα» του χαρακτήρα σας.
Δουλεύουμε και με το σώμα και με τα συναισθήματα. Στην αντιμετώπιση του άγχους, στόχος δεν είναι να μη νιώθετε ποτέ άγχος, αλλά να αναγνωρίζετε νωρίς τα σημάδια, να φοβάστε λιγότερο τα σωματικά συμπτώματα και να επιστρέψετε σταδιακά, με τον δικό σας ρυθμό, σε όσα έχετε αρχίσει να αποφεύγετε. Παράλληλα εστιάζουμε στις δυνάμεις που ήδη έχετε και στις φορές που καταφέρατε να σταθείτε παρά το άγχος. Η διπλωματική μου εργασία στο μεταπτυχιακό αφορούσε το στρες στις συντροφικές σχέσεις και τον δεσμό, και αυτή η σύνδεση φαίνεται συχνά και στη θεραπεία.
Ο ψυχοθεραπευτής δεν συνταγογραφεί. Όταν οι κρίσεις είναι έντονες ή συχνές, η ψυχοθεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με εκτίμηση και παρακολούθηση από ψυχίατρο, σε συνεργασία μαζί του. Αν το άγχος έχει αγγίξει και τη σχέση ή την οικογένεια, μπορούμε να καλέσουμε τους δικούς σας ανθρώπους σε κάποιες συναντήσεις, ώστε να ξέρουν πώς να σας στηρίζουν.
Οι συνεδρίες γίνονται στο γραφείο μου στη Γλυφάδα, στα νότια προάστια, και online. Για όσους δυσκολεύονται προς το παρόν να μετακινηθούν εξαιτίας του πανικού, η online συνεδρία μπορεί να είναι ένα πρώτο βήμα.
Σχετικές υπηρεσίες
- Ατομική ψυχοθεραπεία: για να δούμε σε βάθος τι τροφοδοτεί το άγχος και πώς συνδέεται με την ιστορία σας.
- Συμβουλευτική & coaching: για πιο σύντομη, εστιασμένη δουλειά, όταν το στρες συνδέεται με μια συγκεκριμένη περίοδο ή απόφαση.
Ερωτήσεις
Συχνές ερωτήσεις
Πώς ξεχωρίζει μια κρίση πανικού από ένα καρδιακό πρόβλημα;
Τα συμπτώματα μιας κρίσης πανικού, όπως ο πόνος στο στήθος, η ταχυπαλμία και η δύσπνοια, μπορεί να μοιάζουν πολύ με εκείνα ενός καρδιακού προβλήματος. Γι' αυτό την πρώτη φορά, ή όποτε κάτι είναι διαφορετικό από ό,τι γνωρίζετε, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση ή κλήση στο 112. Όταν ο γιατρός αποκλείσει τα σωματικά αίτια, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει να καταλάβετε τις κρίσεις και να τις διαχειριστείτε.
Τι μπορώ να κάνω τη στιγμή μιας κρίσης πανικού;
Βοηθά να θυμίσετε στον εαυτό σας ότι η κρίση, όσο τρομακτική κι αν είναι, φτάνει σε μια κορύφωση και μετά υποχωρεί. Μπορείτε να αναπνέετε αργά, με την εκπνοή λίγο μεγαλύτερη από την εισπνοή, και να στρέψετε την προσοχή σε όσα βλέπετε, ακούτε ή αγγίζετε γύρω σας, αντί να παλεύετε με τα συμπτώματα. Αν συμβαίνει πρώτη φορά ή κάτι σας φαίνεται διαφορετικό, ζητήστε ιατρική βοήθεια ή καλέστε το 112. Αυτοί οι τρόποι ανακουφίζουν τη στιγμή, ενώ η ψυχοθεραπεία δουλεύει με όσα τροφοδοτούν τις κρίσεις.
Μπορεί η ψυχοθεραπεία να βοηθήσει στις κρίσεις πανικού;
Ναι, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί ο φόβος γύρω από τις κρίσεις και να επιστρέψουν στη ζωή σας όσα έχετε αρχίσει να αποφεύγετε. Κάθε άνθρωπος έχει τον δικό του ρυθμό, γι' αυτό κανείς δεν μπορεί υπεύθυνα να υποσχεθεί πότε ή πόσο θα αλλάξουν τα πράγματα. Στόχος είναι να μη σας ορίζει πια ο φόβος της επόμενης κρίσης και να καταλάβετε τι σας λέει το άγχος για τη ζωή σας.
Για κρίσεις πανικού, ψυχοθεραπευτής ή ψυχίατρος;
Συχνά και οι δύο, σε συνεργασία. Ο ψυχίατρος, ως γιατρός, εκτιμά αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή και την παρακολουθεί. Ο ψυχοθεραπευτής δεν συνταγογραφεί, δουλεύει μέσα από τη συζήτηση και τη θεραπευτική σχέση με όσα πυροδοτούν τον πανικό και με τον φόβο της επόμενης κρίσης. Όταν οι κρίσεις είναι έντονες ή συχνές, η εκτίμηση από ψυχίατρο βοηθά, και η ψυχοθεραπεία μπορεί να προχωρά παράλληλα. Αν ήδη παίρνετε φάρμακα, καμία αλλαγή στη δόση δεν γίνεται χωρίς τον γιατρό σας.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο στρες και το άγχος;
Το στρες είναι η αντίδραση σε μια συγκεκριμένη πίεση, όπως ένα φορτωμένο διάστημα στη δουλειά ή μια δύσκολη εκκρεμότητα, και συνήθως υποχωρεί όταν η πίεση περάσει. Το άγχος μπορεί να συνεχίζει και χωρίς εμφανή αιτία, ως σχεδόν μόνιμη ανησυχία για το τι μπορεί να συμβεί. Αν το ένα ή το άλλο έχει αρχίσει να επηρεάζει τον ύπνο, τη δουλειά ή τις σχέσεις σας, αξίζει να το συζητήσετε με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Γίνονται online συνεδρίες για το άγχος;
Ναι. Οι online συνεδρίες γίνονται με βιντεοκλήση και ακολουθούν την ίδια λογική με τις συνεδρίες στο γραφείο. Είναι χρήσιμες όταν το πρόγραμμα ή η απόσταση δυσκολεύουν, αλλά και όταν ο πανικός κάνει δύσκολη τη μετακίνηση, οπότε στην πορεία μπορούμε να συζητήσουμε αν και πότε θα θέλατε να έρθετε και δια ζώσης. Σε μια σοβαρή κρίση, η online συνεδρία δεν αντικαθιστά την άμεση βοήθεια από το 112.